msos/mk/get-to-know-slovenia/slovenias-stories-in-stone-.../index.html

390 lines
35 KiB
HTML
Raw Blame History

This file contains ambiguous Unicode characters

This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.

<!DOCTYPE html>
<html lang="mk">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>Приказните на Словенија во камен и традиција - MSOS</title>
<!-- SEO:START -->
<!-- Google tag (gtag.js) with Consent Mode v2 (default: denied) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=G-WVYV807VSS"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('consent', 'default', {
ad_storage: 'denied', ad_user_data: 'denied', ad_personalization: 'denied',
analytics_storage: 'denied', wait_for_update: 500
});
// Restore a returning visitor's prior choice before the first hit.
try { if (localStorage.getItem('msos-consent') === 'granted') {
gtag('consent', 'update', { ad_storage:'granted', ad_user_data:'granted',
ad_personalization:'granted', analytics_storage:'granted' }); } } catch(e){}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'G-WVYV807VSS');
</script>
<script src="/consent.js" defer></script>
<meta name="description" content="Наследството не е само замок или музеј. Може да биде мост што се користи секој ден, река што исчезнува под земја, рударски град обликуван од жива или знаење…">
<link rel="canonical" href="https://msosorg.com/mk/get-to-know-slovenia/slovenias-stories-in-stone-and-tradition/">
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://msosorg.com/en/get-to-know-slovenia/slovenias-stories-in-stone-and-tradition/">
<link rel="alternate" hreflang="mk" href="https://msosorg.com/mk/get-to-know-slovenia/slovenias-stories-in-stone-and-tradition/">
<link rel="alternate" hreflang="sl" href="https://msosorg.com/si/get-to-know-slovenia/slovenias-stories-in-stone-and-tradition/">
<link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://msosorg.com/en/get-to-know-slovenia/slovenias-stories-in-stone-and-tradition/">
<meta property="og:type" content="website">
<meta property="og:site_name" content="Македонска студентска организација во Словенија">
<meta property="og:title" content="Приказните на Словенија во камен и традиција - MSOS">
<meta property="og:description" content="Наследството не е само замок или музеј. Може да биде мост што се користи секој ден, река што исчезнува под земја, рударски град обликуван од жива или знаење…">
<meta property="og:url" content="https://msosorg.com/mk/get-to-know-slovenia/slovenias-stories-in-stone-and-tradition/">
<meta property="og:image" content="https://msosorg.com/images/slovenia-heritage-plecnik-daily-life-hero.webp">
<meta property="og:locale" content="mk_MK">
<meta property="og:locale:alternate" content="en_GB">
<meta property="og:locale:alternate" content="sl_SI">
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image">
<meta name="twitter:title" content="Приказните на Словенија во камен и традиција - MSOS">
<meta name="twitter:description" content="Наследството не е само замок или музеј. Може да биде мост што се користи секој ден, река што исчезнува под земја, рударски град обликуван од жива или знаење…">
<meta name="twitter:image" content="https://msosorg.com/images/slovenia-heritage-plecnik-daily-life-hero.webp">
<script type="application/ld+json">{"@context":"https://schema.org","@type":"Organization","name":"Македонска студентска организација во Словенија","alternateName":"MSOS","url":"https://msosorg.com/mk/","logo":"https://msosorg.com/images/1-logo.png","email":"info@msosorg.com","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Masarykova cesta 24","postalCode":"1000","addressLocality":"Ljubljana","addressCountry":"SI"},"sameAs":["https://www.facebook.com/msos.org","https://www.instagram.com/msosorg_com","https://www.linkedin.com/company/msos-org","https://www.youtube.com/@msosorg"]}</script>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","headline":"Приказните на Словенија во камен и традиција","description":"Наследството не е само замок или музеј. Може да биде мост што се користи секој ден, река што исчезнува под земја, рударски град обликуван од жива или знаење…","image":"https://msosorg.com/images/slovenia-heritage-plecnik-daily-life-hero.webp","inLanguage":"mk","author":{"@type":"Organization","name":"Македонска студентска организација во Словенија","url":"https://msosorg.com/mk/"},"publisher":{"@type":"Organization","name":"Македонска студентска организација во Словенија","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https://msosorg.com/images/1-logo.png"}},"mainEntityOfPage":"https://msosorg.com/mk/get-to-know-slovenia/slovenias-stories-in-stone-and-tradition/"}</script>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Дома","item":"https://msosorg.com/mk/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Запознај ја Словенија","item":"https://msosorg.com/mk/get-to-know-slovenia/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Приказните на Словенија во камен и традиција","item":"https://msosorg.com/mk/get-to-know-slovenia/slovenias-stories-in-stone-and-tradition/"}]}</script>
<link rel="icon" type="image/png" href="/favicon-96x96.png" sizes="96x96">
<link rel="icon" type="image/svg+xml" href="/favicon.svg">
<link rel="shortcut icon" href="/favicon.ico">
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<!-- SEO:END -->
<!-- Google Fonts -->
<link rel="preconnect" href="https://fonts.googleapis.com">
<link rel="preconnect" href="https://fonts.gstatic.com" crossorigin>
<link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Inter:wght@400;500;600;700&display=swap" rel="stylesheet">
<!-- Font Awesome (for icons) -->
<link rel="stylesheet" href="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/font-awesome/6.5.1/css/all.min.css" integrity="sha512-DTOQO9RWCH3ppGqcWaEA1BIZOC6xxalwEsw9c2QQeAIftl+Vegovlnee1c9QX4TctnWMn13TZye+giMm8e2LwA==" crossorigin="anonymous" referrerpolicy="no-referrer" media="print" onload="this.media=&#39;all&#39;" /><noscript><link rel="stylesheet" href="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/font-awesome/6.5.1/css/all.min.css" integrity="sha512-DTOQO9RWCH3ppGqcWaEA1BIZOC6xxalwEsw9c2QQeAIftl+Vegovlnee1c9QX4TctnWMn13TZye+giMm8e2LwA==" crossorigin="anonymous" referrerpolicy="no-referrer" /></noscript>
<!-- Правилна патека до главната CSS-датотека -->
<link rel="stylesheet" href="../../../css/main.css">
</head>
<body>
<!-- START_HEADER -->
<header class="dropdown-header-navigation">
<div class="container">
<!-- Logotip je zdaj samostojen element na levi strani -->
<a href="../../../mk/" class="logo-link">
<img src="../../../images/msos-logo-mk.svg" alt="Лого на Македонска студентска организација во Словенија" class="logo-img">
</a>
<!-- Nov ovoj za vse elemente na desni strani -->
<div class="header-right-wrapper">
<nav>
<ul class="navigation desktop-nav">
<li class="menu-item menu-item-has-children">
<a href="#">За нас</a>
<ul class="dropdown-menu">
<li><a href="../../../mk/about-us/">Нашиот тим</a></li>
<li><a href="../../../mk/timeline-and-milestones/">Времеплов и достигнувања</a></li>
<li><a href="../../../mk/msos-hub/">МСОС Хаб</a></li>
</ul>
</li>
<li class="menu-item menu-item-has-children">
<a href="#">Што работиме</a>
<ul class="dropdown-menu">
<li><a href="../../../mk/projects/">Настани и проекти</a></li>
<li><a href="../../../mk/gallery/">Галерија</a></li>
<li><a href="../../../mk/blog/">Блог</a></li>
</ul>
</li>
<li class="menu-item menu-item-has-children">
<a href="#">За студенти</a>
<ul class="dropdown-menu">
<li><a href="../../../mk/student-welcome-guide/">Водич за добредојде</a></li>
<li><a href="../../../mk/faq/">Често поставувани прашања</a></li>
<li><a href="../../../mk/get-to-know-slovenia/">Запознај ја Словенија</a></li>
<li><a href="../../../mk/get-to-know-macedonia/">Запознај ја Македонија</a></li>
</ul>
</li>
<li class="menu-item"><a href="../../../mk/news/">Новости</a></li>
</ul>
</nav>
<div class="navigation-actions">
<a href="../../../mk/become-a-member/" class="btn btn-secondary">Стани член</a>
<a href="../../../mk/support/" class="btn btn-primary">Поддржи го МСОС ❤️</a>
<div class="language-selector">
<div class="current-lang">
<i class="fas fa-globe"></i>
<span id="current-lang-code">МК</span>
<i class="fas fa-chevron-down"></i>
</div>
<div class="lang-dropdown">
<a href="#" data-lang="en"><span class="lang-flag lang-flag-gb" aria-hidden="true"></span><span class="lang-name">English</span></a>
<a href="#" data-lang="si"><span class="lang-flag lang-flag-si" aria-hidden="true"></span><span class="lang-name">Slovenščina</span></a>
<a href="#" data-lang="mk"><span class="lang-flag lang-flag-mk" aria-hidden="true"></span><span class="lang-name">Македонски</span></a>
</div>
</div>
</div>
</div>
<!-- Ikona za mobilni meni ostaja ločena za lažje upravljanje -->
<div class="mobile-menu-icon">
<i class="fas fa-bars"></i>
<i class="fas fa-times"></i>
</div>
</div>
</header>
<!-- Panel za mobilno navigacijo -->
<div class="mobile-nav-panel">
<nav>
<ul class="navigation mobile-nav">
<li class="menu-item menu-item-has-children">
<a href="#">За нас</a>
<ul class="dropdown-menu">
<li><a href="../../../mk/about-us/">Нашиот тим</a></li>
<li><a href="../../../mk/timeline-and-milestones/">Времеплов и достигнувања</a></li>
<li><a href="../../../mk/msos-hub/">МСОС Хаб</a></li>
</ul>
</li>
<li class="menu-item menu-item-has-children">
<a href="#">Што работиме</a>
<ul class="dropdown-menu">
<li><a href="../../../mk/projects/">Настани и проекти</a></li>
<li><a href="../../../mk/gallery/">Галерија</a></li>
<li><a href="../../../mk/blog/">Блог</a></li>
</ul>
</li>
<li class="menu-item menu-item-has-children">
<a href="#">За студенти</a>
<ul class="dropdown-menu">
<li><a href="../../../mk/student-welcome-guide/">Водич за добредојде</a></li>
<li><a href="../../../mk/faq/">Често поставувани прашања</a></li>
<li><a href="../../../mk/get-to-know-slovenia/">Запознај ја Словенија</a></li>
<li><a href="../../../mk/get-to-know-macedonia/">Запознај ја Македонија</a></li>
</ul>
</li>
<li class="menu-item"><a href="../../../mk/news/">Новости</a></li>
</ul>
</nav>
<div class="navigation-actions">
<a href="../../../mk/become-a-member/" class="btn btn-secondary">Стани член</a>
<a href="../../../mk/support/" class="btn btn-primary">Поддржи го МСОС ❤️</a>
<div class="language-selector">
<button class="current-lang" id="mobile-lang-trigger">
<i class="fas fa-globe"></i>
<span>МК</span>
<i class="fas fa-chevron-right"></i>
</button>
</div>
</div>
</div>
<!-- Modalno okno za izbiro na jazik (za mobilni) -->
<div id="language-modal-overlay">
<div class="language-modal-content">
<div class="language-modal-header">
<h3>Избери јазик</h3>
<button id="language-modal-close" aria-label="Затвори избор на јазик">&times;</button>
</div>
<div class="language-modal-body">
<a href="#" data-lang="en"><span class="lang-flag lang-flag-gb" aria-hidden="true"></span><span class="lang-name">English</span></a>
<a href="#" data-lang="si"><span class="lang-flag lang-flag-si" aria-hidden="true"></span><span class="lang-name">Slovenščina</span></a>
<a href="#" data-lang="mk"><span class="lang-flag lang-flag-mk" aria-hidden="true"></span><span class="lang-name">Македонски</span></a>
</div>
</div>
</div>
<!-- END_HEADER -->
<main class="article-page">
<article class="article-container">
<header class="article-header">
<h1>Приказните на Словенија во камен и традиција</h1>
<p class="article-subtitle">Наследството не е само замок или музеј. Може да биде мост што се користи секој ден, река што исчезнува под земја, рударски град обликуван од жива или знаење што се пренесува меѓу пчелари.</p>
</header>
<figure class="article-main-image">
<img width="1400" height="933" fetchpriority="high" src="../../../images/slovenia-heritage-plecnik-daily-life-hero.webp" alt="A Plečnik-designed public space beside the Ljubljanica">
<figcaption>Плечниковата Љубљана покрај реката. Фото: Dunja Wedam, <a href="https://www.visitljubljana.com/" target="_blank" rel="noopener">visitljubljana.com</a></figcaption>
</figure>
<div class="article-body">
<p>Словенечкото наследство често се претставува како долг список.</p>
<p>Низ земјата има замоци, цркви, стари градови, пештери, занаети, индустриски локалитети, традиционална храна, фестивали и заштитени предели. Списокот покажува дека има многу што да се види, но не секогаш објаснува зошто едно место е важно.</p>
<p>Покорисно е да се изберат неколку конкретни приказни и да им се посвети време.</p>
<p>Четирите подолу се многу различни. Една е вградена во улиците на Љубљана. Една лежи под Крас. Една го обликувала работниот живот на Идрија. Една останува активна во пчеларници, училишта, здруженија, уметност и семејно знаење.</p>
<p>Заедно покажуваат дека наследството може истовремено да биде архитектонско, природно, индустриско и живо.</p>
<h2>Плечник ја менувал Љубљана преку секојдневните патеки</h2>
<p>Јоже Плечник не ја преуредил Љубљана преку една монументална зграда.</p>
<p>Тој работел преку мрежа од улици, мостови, пазари, кејови, јавни простори и институции. Неговите интервенции ги поврзале постојните делови од градот и му дале свечен квалитет на обичното движење.</p>
<p>Тромостовје го претвора преминувањето на реката во јавен простор. Покриениот пазар ја следи Љубљаница наместо да ѝ го сврти грбот. Националната и универзитетска библиотека создава внимателно движење од потемен влез кон светлата читалница. Патеката покрај реката користи дрвја, столбови, скали и мали архитектонски елементи за да создаде континуитет.</p>
<p>УНЕСКО избрани дела на Плечник во Љубљана ги впиша на Листата на светско наследство во 2021 година како пример за урбанистички дизајн насочен кон човекот.</p>
<p>Овој израз е корисен затоа што неговото дело не го доживуваат само архитектите. Луѓето го преминуваат на пат кон работа, се среќаваат покрај него, купуваат храна во него и седат во негова близина.</p>
<p>Наследството на Плечник останува активно затоа што градот продолжува да го користи.</p>
<h2>Шкоцјанските пештери го откриваат размерот под Крас</h2>
<p>Карстниот предел не открива сè од површината.</p>
<p>Кај Шкоцјан, реката Река исчезнува под земја и поминува низ огромен пештерски систем со еден од најголемите познати подземни речни кањони.</p>
<p>Искуството го определува размерот. Патеките и мостовите се движат над реката, а ѕидовите се издигнуваат далеку над нормалните димензии на туристичка пештера. Звукот на водата и темнината прават просторот да изгледа активен, а не декоративен.</p>
<p>УНЕСКО ги впиша Шкоцјанските пештери на Листата на светско наследство во 1986 година поради нивната исклучителна геолошка и геоморфолошка важност.</p>
<p>Локалитетот е поврзан и со пошироката средина на Крас. Водата, карпите, пештерите, населбите и човечката употреба на пределот создаваат еден систем.</p>
<p>За студентите во Нова Горица, Копер и поширокиот Приморски регион, Крас не е далечна атракција. Тој е дел од пошироката средина. Сувите камени ѕидови, бурата, селата, пештерите и реките што исчезнуваат создаваат посебен регионален идентитет.</p>
<p>Шкоцјан е местото каде што скриената геологија станува премногу голема за да се игнорира.</p>
<figure class="article-inline-image">
<img width="1152" height="768" loading="lazy" decoding="async" src="../../../images/slovenia-heritage-skocjan-caves.webp" alt="A visitor bridge above the underground river in Škocjan Caves">
<figcaption>Шкоцјанските пештери, светско наследство на УНЕСКО. Фото: <a href="https://sunsetobsession.com/why-visit-skocjan-caves/" target="_blank" rel="noopener">sunsetobsession.com</a></figcaption>
</figure>
<h2>Идрија била обликувана од живата</h2>
<p>Идрија се развила околу еден од историски најважните рудници за жива во светот.</p>
<p>Рударството влијаело врз улиците, зградите, техничкото знаење, здравјето, работните услови, храната и семејниот живот. Наследството затоа не е ограничено на подземните тунели.</p>
<p>Поранешниот влез во рудникот, познат како Антониев ров, им овозможува на посетителите да влезат во рударската приказна. Замокот Геверкенег, некогаш поврзан со управата и складирањето на рудникот, денес е дом на Градскиот музеј Идрија. Техничките објекти и водните системи покажуваат колку организација била потребна за вадење и обработка на живата.</p>
<p>Наследството на живата во Идрија и Алмаден во Шпанија било впишано на Листата на светско наследство на УНЕСКО во 2012 година.</p>
<p>Приказната не треба да се романтизира. Живата донела економска важност и специјализирано знаење, но рударството било опасно и носело сериозни човечки и еколошки последици.</p>
<p>Вредноста на Идрија е во тоа што го покажува целиот систем околу еден индустриски град. Работата, технологијата, ризикот, домашниот живот и локалниот идентитет се развивале заедно.</p>
<p>Дури и идријските жликрофи, денес едно од најпознатите заштитени словенечки јадења, му припаѓаат на ова пошироко работно опкружување.</p>
<figure class="article-inline-image">
<img width="678" height="452" loading="lazy" decoding="async" src="../../../images/slovenia-heritage-idrija-mine.jpg" alt="A preserved tunnel connected with Idrija's mercury mine">
<figcaption>Антониев ров, Идрија. Фото: Samo Trebizan, <a href="https://travelslovenia.org/anthony-shaft-mine-idrija/" target="_blank" rel="noopener">travelslovenia.org</a></figcaption>
</figure>
<h2>Пчеларството е наследство што останува живо</h2>
<p>Словенечкото пчеларство не е зачувано зад стакло.</p>
<p>Пчеларите продолжуваат да се грижат за семејствата, да споделуваат знаење, да ја одгледуваат крањската пчела, да градат и одржуваат пчеларници, да произведуваат мед и други производи и да се организираат преку локални друштва.</p>
<p>УНЕСКО во 2022 година го впиша „Пчеларството во Словенија, начин на живот“ на Репрезентативната листа на нематеријалното културно наследство на човештвото.</p>
<p>Традицијата вклучува практично знаење, но и јазик, уметност, архитектура, образование и општествена организација. Насликаните кошнички панели се меѓу нејзините најпрепознатливи визуелни форми. Традиционалните пчеларници создаваат препознатлива структура во руралниот предел.</p>
<p>Знаењето се пренесува во семејства, клубови, училишта, здруженија и меѓу искусни и нови пчелари.</p>
<p>Ова го прави пчеларството различно од статичен споменик. Неговото преживување зависи од тоа луѓето да продолжат со практиката и да одговорат на новите еколошки притисоци.</p>
<p>Наследството се гледа во кошницата, но неговиот вистински центар е односот меѓу заедницата, опрашувачите и пределот.</p>
<h2>Наследството им припаѓа на повеќе делови од земјата</h2>
<p>Овие четири приказни се географски распоредени.</p>
<p>Делото на Плечник е дел од секојдневното движење низ Љубљана. Шкоцјан му припаѓа на Крас и Приморската средина. Идрија ја поврзува индустриската историја со западна Словенија. Пчеларството се појавува во рурални и градски заедници низ целата земја.</p>
<p>Другите региони носат подеднакво важни приказни. Марибор ги има старата лоза и Драва. Целје е поврзано со грофовите Цељски и замокот. Птуј има римски слоеви и традицијата на курентите. Морето има венецијанско градско наследство и соларски предели. Долината на Соча носи спомени од Првата светска војна покрај постари населбински и сточарски традиции.</p>
<p>Ниту едно место не го претставува целото словенечко наследство.</p>
<p>Посилната слика се појавува кога различните региони ќе ги зачуваат сопствените приказни.</p>
<figure class="article-inline-image">
<img width="1280" height="853" loading="lazy" decoding="async" src="../../../images/slovenia-heritage-beekeeping.webp" alt="A Slovenian apiary with painted beehive panels">
<figcaption>Традиционален словенечки пчеларник со насликани плочки. Фото: David Robertson / Alamy, <a href="https://www.atlasobscura.com/articles/what-are-slovenian-beehouses" target="_blank" rel="noopener">atlasobscura.com</a></figcaption>
</figure>
<h2>Зачувувањето е одлука во сегашноста</h2>
<p>Наследството не преживува само затоа што е старо или официјално признаено.</p>
<p>Преживува преку одржување, истражување, внимателен туризам, знаење на заедницата, јавно финансирање, образование и ограничувања на штетната употреба.</p>
<p>И посетителите учествуваат во зачувувањето. Може да ги следат обележаните патеки, да ги почитуваат заштитените простори, да не допираат чувствителни површини, да користат овластени водичи и да го научат контекстот наместо да собираат само фотографии.</p>
<p>Мостовите на Плечник сè уште го носат секојдневниот живот. Река сè уште поминува низ Шкоцјан. Идрија продолжува да ја толкува тешката рударска историја. Пчеларите продолжуваат да работат со живи колонии.</p>
<p>Минатото останува присутно затоа што некој продолжува да презема одговорност за него.</p>
</div>
</article>
</main>
<!-- START_FOOTER -->
<footer>
<div class="footer-container">
<div class="footer-main">
<div class="footer-info">
<div class="footer-logo">
<img loading="lazy" decoding="async" src="../../../images/msos-logo-white-mk.svg" alt="Логотип на Македонската студентска организација во Словенија">
</div>
<p class="footer-legal-name">Društvo Makedonska Študentska Organizacija v Sloveniji za študentsko podporo in kulturno sodelovanje</p>
<p>
Masarykova cesta 24<br>
1000 Ljubljana, Словенија<br>
<a href="mailto:info@msosorg.com">info@msosorg.com</a>
</p>
<div class="social-icons">
<a href="https://www.facebook.com/msos.org" aria-label="Facebook" target="_blank" rel="noopener"><i class="fab fa-facebook-f"></i></a>
<a href="https://www.instagram.com/msosorg_com" aria-label="Instagram" target="_blank" rel="noopener"><i class="fab fa-instagram"></i></a>
<a href="https://www.linkedin.com/company/msos-org" aria-label="LinkedIn" target="_blank" rel="noopener"><i class="fab fa-linkedin-in"></i></a>
<a href="https://www.youtube.com/@msosorg" aria-label="YouTube" target="_blank" rel="noopener"><i class="fab fa-youtube"></i></a>
</div>
</div>
<div class="footer-links">
<div class="links-column">
<h4>Студентски водич</h4>
<a href="../../../mk/student-welcome-guide/">Студентски водич за добредојде</a>
<a href="../../../mk/student-welcome-guide/complete-student-journey/">Целосниот пат</a>
<a href="../../../mk/student-welcome-guide/application-deadlines/">Рокови за пријава</a>
<a href="../../../mk/student-welcome-guide/evs-application-guide/">Пријава преку eVŠ</a>
<a href="../../../mk/student-welcome-guide/student-residence-permit/">Дозвола за престој</a>
<a href="../../../mk/student-welcome-guide/student-accommodation/">Сместување</a>
</div>
<div class="links-column">
<h4>Истражи</h4>
<a href="../../../mk/get-to-know-slovenia/">Запознај ја Словенија</a>
<a href="../../../mk/get-to-know-macedonia/">Запознај ја Македонија</a>
<a href="../../../mk/projects/">Проекти и настани</a>
</div>
<div class="links-column">
<h4>Организација</h4>
<a href="../../../mk/about-us/">За нас</a>
<a href="../../../mk/timeline-and-milestones/">Времеплов и достигнувања</a>
<a href="mailto:info@msosorg.com">Контактирајте нè</a>
</div>
</div>
</div>
<hr>
<div class="footer-bottom">
<p>© 2026 МСОС. Сите права задржани.</p>
<div class="legal-links">
<a href="../../../mk/privacy-policy/">Политика за приватност</a>
<a href="../../../mk/cookie-policy/">Политика за колачиња</a>
<a href="../../../mk/legal/">Официјални информации</a>
<a href="#" class="js-manage-cookies" onclick="if(window.msosOpenConsent){msosOpenConsent();}return false;">Управувај со колачиња</a>
</div>
</div>
<div class="footer-credit">
<span>Изработено со помош на Марк и Домен од <a href="https://www.spletnimojster.si" target="_blank" rel="noopener">Сплетни Мојстер</a> и Кристијан од МСОС. Голема благодарност до нив!</span>
</div>
</div>
</footer>
<!-- END_FOOTER -->
<script src="../../../main.js"></script>
<link rel="stylesheet" href="/assistant.css">
<script src="/assistant.js" defer></script>
</body>
</html>