msos/mk/get-to-know-macedonia/history-you-can-still-walk-.../index.html

416 lines
38 KiB
HTML
Raw Permalink Blame History

This file contains ambiguous Unicode characters

This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.

<!DOCTYPE html>
<html lang="mk">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>Историја низ која сè уште можеме да чекориме - MSOS</title>
<!-- SEO:START -->
<!-- Google tag (gtag.js) with Consent Mode v2 (default: denied) -->
<script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=G-WVYV807VSS"></script>
<script>
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
gtag('consent', 'default', {
ad_storage: 'denied', ad_user_data: 'denied', ad_personalization: 'denied',
analytics_storage: 'denied', wait_for_update: 500
});
// Restore a returning visitor's prior choice before the first hit.
try { if (localStorage.getItem('msos-consent') === 'granted') {
gtag('consent', 'update', { ad_storage:'granted', ad_user_data:'granted',
ad_personalization:'granted', analytics_storage:'granted' }); } } catch(e){}
gtag('js', new Date());
gtag('config', 'G-WVYV807VSS');
</script>
<script src="/consent.js" defer></script>
<!-- Cloudflare Web Analytics (cookieless, no consent needed) -->
<script type="module" src="https://static.cloudflareinsights.com/beacon.min.js" data-cf-beacon='{"token": "eff2ed428ab3495eb9d4605234f226e8"}'></script>
<script src="/preferred-source.js" defer></script>
<meta name="description" content="Стоби, Хераклеа, Кокино и Крушево не му припаѓаат на истиот век и не ја раскажуваат истата приказна. Токму затоа припаѓаат на исто патување.">
<link rel="canonical" href="https://msosorg.com/mk/get-to-know-macedonia/history-you-can-still-walk-through/">
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://msosorg.com/en/get-to-know-macedonia/history-you-can-still-walk-through/">
<link rel="alternate" hreflang="mk" href="https://msosorg.com/mk/get-to-know-macedonia/history-you-can-still-walk-through/">
<link rel="alternate" hreflang="sl" href="https://msosorg.com/si/get-to-know-macedonia/history-you-can-still-walk-through/">
<link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://msosorg.com/en/get-to-know-macedonia/history-you-can-still-walk-through/">
<meta property="og:type" content="website">
<meta property="og:site_name" content="Македонска студентска организација во Словенија">
<meta property="og:title" content="Историја низ која сè уште можеме да чекориме - MSOS">
<meta property="og:description" content="Стоби, Хераклеа, Кокино и Крушево не му припаѓаат на истиот век и не ја раскажуваат истата приказна. Токму затоа припаѓаат на исто патување.">
<meta property="og:url" content="https://msosorg.com/mk/get-to-know-macedonia/history-you-can-still-walk-through/">
<meta property="og:image" content="https://msosorg.com/images/macedonia-heritage-stobi-street-hero.webp">
<meta property="og:locale" content="mk_MK">
<meta property="og:locale:alternate" content="en_GB">
<meta property="og:locale:alternate" content="sl_SI">
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image">
<meta name="twitter:title" content="Историја низ која сè уште можеме да чекориме - MSOS">
<meta name="twitter:description" content="Стоби, Хераклеа, Кокино и Крушево не му припаѓаат на истиот век и не ја раскажуваат истата приказна. Токму затоа припаѓаат на исто патување.">
<meta name="twitter:image" content="https://msosorg.com/images/macedonia-heritage-stobi-street-hero.webp">
<script type="application/ld+json">{"@context":"https://schema.org","@type":"NGO","name":"Македонска студентска организација во Словенија","alternateName":["MSOS","Macedonian Students Organization Slovenia","Macedonian Student Organisation in Slovenia","Македонска студентска организација во Словенија","Makedonska študentska organizacija v Sloveniji"],"description":"Првата официјална македонска студентска организација во Словенија — поддршка, настани, заедница и глас за македонските студенти од пријава до дипломирање.","url":"https://msosorg.com/mk/","logo":"https://msosorg.com/images/1-logo.png","email":"info@msosorg.com","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Masarykova cesta 24","postalCode":"1000","addressLocality":"Ljubljana","addressCountry":"SI"},"areaServed":{"@type":"Country","name":"Slovenia"},"knowsLanguage":["mk","sl","en"],"sameAs":["https://www.facebook.com/msos.org","https://www.instagram.com/msosorg_com","https://www.linkedin.com/company/msos-org","https://www.youtube.com/@msosorg"],"foundingDate":"2023-03-05"}</script>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","headline":"Историја низ која сè уште можеме да чекориме","description":"Стоби, Хераклеа, Кокино и Крушево не му припаѓаат на истиот век и не ја раскажуваат истата приказна. Токму затоа припаѓаат на исто патување.","image":"https://msosorg.com/images/macedonia-heritage-stobi-street-hero.webp","inLanguage":"mk","author":{"@type":"Organization","name":"Македонска студентска организација во Словенија","url":"https://msosorg.com/mk/"},"publisher":{"@type":"Organization","name":"Македонска студентска организација во Словенија","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https://msosorg.com/images/1-logo.png"}},"mainEntityOfPage":"https://msosorg.com/mk/get-to-know-macedonia/history-you-can-still-walk-through/"}</script>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Дома","item":"https://msosorg.com/mk/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Запознај ја Македонија","item":"https://msosorg.com/mk/get-to-know-macedonia/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Историја низ која сè уште можеме да чекориме","item":"https://msosorg.com/mk/get-to-know-macedonia/history-you-can-still-walk-through/"}]}</script>
<link rel="icon" type="image/png" href="/favicon-96x96.png" sizes="96x96">
<link rel="icon" type="image/svg+xml" href="/favicon.svg">
<link rel="shortcut icon" href="/favicon.ico">
<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">
<!-- SEO:END -->
<!-- Google Fonts -->
<link rel="preconnect" href="https://fonts.googleapis.com">
<link rel="preconnect" href="https://fonts.gstatic.com" crossorigin>
<link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Inter:wght@400;500;600;700&display=swap" rel="stylesheet">
<!-- Font Awesome (for icons) -->
<link rel="stylesheet" href="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/font-awesome/6.5.1/css/all.min.css" integrity="sha512-DTOQO9RWCH3ppGqcWaEA1BIZOC6xxalwEsw9c2QQeAIftl+Vegovlnee1c9QX4TctnWMn13TZye+giMm8e2LwA==" crossorigin="anonymous" referrerpolicy="no-referrer" media="print" onload="this.media=&#39;all&#39;" /><noscript><link rel="stylesheet" href="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/font-awesome/6.5.1/css/all.min.css" integrity="sha512-DTOQO9RWCH3ppGqcWaEA1BIZOC6xxalwEsw9c2QQeAIftl+Vegovlnee1c9QX4TctnWMn13TZye+giMm8e2LwA==" crossorigin="anonymous" referrerpolicy="no-referrer" /></noscript>
<!-- Правилна патека до главната CSS-датотека -->
<link rel="stylesheet" href="../../../css/main.css?v=54203d0c">
</head>
<body>
<!-- START_HEADER -->
<header class="dropdown-header-navigation">
<div class="container">
<!-- Logotip je zdaj samostojen element na levi strani -->
<a href="../../../mk/" class="logo-link">
<img src="../../../images/msos-logo-mk.svg" alt="Лого на Македонска студентска организација во Словенија" class="logo-img">
</a>
<!-- Nov ovoj za vse elemente na desni strani -->
<div class="header-right-wrapper">
<nav>
<ul class="navigation desktop-nav">
<li class="menu-item menu-item-has-children">
<a href="#">За нас</a>
<ul class="dropdown-menu">
<li><a href="../../../mk/about-us/">За нас</a></li>
<li><a href="../../../mk/timeline-and-milestones/">Времеплов и достигнувања</a></li>
<li><a href="../../../mk/msos-hub/">МСОС Хаб</a></li>
</ul>
</li>
<li class="menu-item menu-item-has-children">
<a href="#">Што работиме</a>
<ul class="dropdown-menu">
<li><a href="../../../mk/projects/">Настани и проекти</a></li>
<li><a href="../../../mk/gallery/">Галерија</a></li>
<li><a href="../../../mk/blog/">Блог</a></li>
</ul>
</li>
<li class="menu-item menu-item-has-children">
<a href="#">За студенти</a>
<ul class="dropdown-menu">
<li><a href="../../../mk/student-welcome-guide/">Водич за добредојде</a></li>
<li><a href="../../../mk/faq/">Често поставувани прашања</a></li>
<li><a href="../../../mk/get-to-know-slovenia/">Запознај ја Словенија</a></li>
<li><a href="../../../mk/get-to-know-macedonia/">Запознај ја Македонија</a></li>
</ul>
</li>
<li class="menu-item"><a href="../../../mk/news/">Новости</a></li>
</ul>
</nav>
<div class="navigation-actions">
<a href="../../../mk/become-a-member/" class="btn btn-secondary">Стани член</a>
<a href="../../../mk/support/" class="btn btn-primary">Поддржи го МСОС ❤️</a>
<div class="language-selector">
<div class="current-lang">
<i class="fas fa-globe"></i>
<span id="current-lang-code">МК</span>
<i class="fas fa-chevron-down"></i>
</div>
<div class="lang-dropdown">
<a href="#" data-lang="en"><span class="lang-flag lang-flag-gb" aria-hidden="true"></span><span class="lang-name">English</span></a>
<a href="#" data-lang="si"><span class="lang-flag lang-flag-si" aria-hidden="true"></span><span class="lang-name">Slovenščina</span></a>
<a href="#" data-lang="mk"><span class="lang-flag lang-flag-mk" aria-hidden="true"></span><span class="lang-name">Македонски</span></a>
</div>
</div>
</div>
</div>
<!-- Ikona za mobilni meni ostaja ločena za lažje upravljanje -->
<div class="mobile-menu-icon">
<i class="fas fa-bars"></i>
<i class="fas fa-times"></i>
</div>
</div>
</header>
<!-- Panel za mobilno navigacijo -->
<div class="mobile-nav-panel">
<nav>
<ul class="navigation mobile-nav">
<li class="menu-item menu-item-has-children">
<a href="#">За нас</a>
<ul class="dropdown-menu">
<li><a href="../../../mk/about-us/">За нас</a></li>
<li><a href="../../../mk/timeline-and-milestones/">Времеплов и достигнувања</a></li>
<li><a href="../../../mk/msos-hub/">МСОС Хаб</a></li>
</ul>
</li>
<li class="menu-item menu-item-has-children">
<a href="#">Што работиме</a>
<ul class="dropdown-menu">
<li><a href="../../../mk/projects/">Настани и проекти</a></li>
<li><a href="../../../mk/gallery/">Галерија</a></li>
<li><a href="../../../mk/blog/">Блог</a></li>
</ul>
</li>
<li class="menu-item menu-item-has-children">
<a href="#">За студенти</a>
<ul class="dropdown-menu">
<li><a href="../../../mk/student-welcome-guide/">Водич за добредојде</a></li>
<li><a href="../../../mk/faq/">Често поставувани прашања</a></li>
<li><a href="../../../mk/get-to-know-slovenia/">Запознај ја Словенија</a></li>
<li><a href="../../../mk/get-to-know-macedonia/">Запознај ја Македонија</a></li>
</ul>
</li>
<li class="menu-item"><a href="../../../mk/news/">Новости</a></li>
</ul>
</nav>
<div class="navigation-actions">
<a href="../../../mk/become-a-member/" class="btn btn-secondary">Стани член</a>
<a href="../../../mk/support/" class="btn btn-primary">Поддржи го МСОС ❤️</a>
<div class="language-selector">
<button class="current-lang" id="mobile-lang-trigger">
<i class="fas fa-globe"></i>
<span>МК</span>
<i class="fas fa-chevron-right"></i>
</button>
</div>
</div>
</div>
<!-- Modalno okno za izbiro na jazik (za mobilni) -->
<div id="language-modal-overlay">
<div class="language-modal-content">
<div class="language-modal-header">
<h3>Избери јазик</h3>
<button id="language-modal-close" aria-label="Затвори избор на јазик">&times;</button>
</div>
<div class="language-modal-body">
<a href="#" data-lang="en"><span class="lang-flag lang-flag-gb" aria-hidden="true"></span><span class="lang-name">English</span></a>
<a href="#" data-lang="si"><span class="lang-flag lang-flag-si" aria-hidden="true"></span><span class="lang-name">Slovenščina</span></a>
<a href="#" data-lang="mk"><span class="lang-flag lang-flag-mk" aria-hidden="true"></span><span class="lang-name">Македонски</span></a>
</div>
</div>
</div>
<!-- END_HEADER -->
<main class="article-page">
<article class="article-container">
<header class="article-header">
<h1>Историја низ која сè уште можеме да чекориме</h1>
<p class="article-subtitle">Стоби, Хераклеа, Кокино и Крушево не му припаѓаат на истиот век и не ја раскажуваат истата приказна. Токму затоа припаѓаат на исто патување.</p>
</header>
<figure class="article-main-image">
<img width="1050" height="700" fetchpriority="high" src="../../../images/macedonia-heritage-stobi-street-hero.webp" alt="An ancient street and building remains at the archaeological site of Stobi">
<figcaption>Стоби, антички град во централна Македонија. Фото: <a href="https://www.archaeology.wiki/blog/2013/07/26/archaeological-work-to-be-resumed-in-stobi/" target="_blank" rel="noopener">archaeology.wiki</a></figcaption>
</figure>
<div class="article-body">
<p>Македонската историја е тешко да се претстави преку една временска линија.</p>
<p>Антички градови, римски патишта, ранохристијански мозаици, средновековни цркви, османлиски градски простори, куќи од деветнаесеттиот век, револуционерна меморија, социјалистичка меморијална архитектура и современ живот често стојат блиску едни до други.</p>
<p>Широкото резиме лесно ги израмнува овие разлики.</p>
<p>Овој текст користи друг пристап. Се фокусира на четири места низ кои може физички да се чекори. Секое му припаѓа на различен предел и период. Секое бара посетителот да погледне подалеку од еден споменик.</p>
<p>Тие не се единствените важни локалитети во Македонија. Тие се четири јасни почетни точки.</p>
<h2>Стоби дозволува повторно да се појави планот на еден град</h2>
<p>Стоби се наоѓа во близина на спојувањето на Црна Река и Вардар, покрај важен пат низ централниот дел на земјата.</p>
<p>Археолошкиот локалитет содржи улици, јавни згради, куќи, бањи, театар, базилики и мозаици од различни фази на античкиот град.</p>
<p>Она што го прави Стоби особено корисен е тоа што градската структура и понатаму може да се чита.</p>
<p>Посетителите не гледаат еден изолиран предмет зад стакло. Тие се движат по улици, влегуваат во остатоци од згради, споредуваат јавни и домашни простори и забележуваат како населбата се менувала меѓу римскиот и ранохристијанскиот период.</p>
<p>Мозаиците додаваат детали на поголемиот план. Геометриски шеми, животни, растенија и симболични слики ја покажуваат визуелната средина на објектите што инаку преживеале главно преку ѕидови и темели.</p>
<p>Отворениот предел е дел од искуството. Жештината, ветерот, растојанијата и реките помагаат да се разбере зошто локалитетот се развил токму таму.</p>
<p>Низ Стоби треба да се движиме полека. Значењето е во односот меѓу просторите, а не во една совршена фотографија.</p>
<h2>Хераклеа се открива преку мозаиците и театарот</h2>
<p>Хераклеа Линкестис се наоѓа во близина на Битола.</p>
<p>Локалитетот вклучува римски театар, бањи, портик на судница, ранохристијански базилики, епископска резиденција и големи мозаични површини.</p>
<p>Мозаиците се меѓу неговите најсилни карактеристики. Тие содржат животни, растенија, водни суштества, геометриски рамки и религиска симболика. Нивната прецизност е во контраст со потешките камени структури околу нив.</p>
<p>Римскиот театар носи друг слој. Неговата обнова и понатамошна културна употреба покажуваат како една археолошка структура може да остане дел од современиот јавен живот.</p>
<p>Хераклеа добива дополнителна вредност и преку врската со Битола. Посетата може да се комбинира со османлиското, конзулското, верското и градското наследство на градот, создавајќи многу поширока историска слика на мал простор.</p>
<p>Локалитетот не треба да се претставува само како античка урнатина. Тој е и запис за археолошкото истражување, конзервацијата, реконструкцијата и одлуките за тоа како наследството се покажува пред јавноста.</p>
<figure class="article-inline-image">
<img width="766" height="511" loading="lazy" decoding="async" src="../../../images/macedonia-heritage-heraclea-mosaic.webp" alt="A preserved early Christian mosaic at Heraclea Lyncestis near Bitola">
<figcaption>Хераклеја Линкестис, антички град кај Битола. Фото: Elizabeta Dimitrova, <a href="https://www.researchgate.net/figure/Heraclea-Lyncestis-detail_fig5_349303661" target="_blank" rel="noopener">ResearchGate</a></figcaption>
</figure>
<h2>Кокино бара внимателен јазик и блиско набљудување</h2>
<p>Кокино е археолошки и археоастрономски локалитет во близина на истоименото село во општината Старо Нагоричане.</p>
<p>Се наоѓа на карпестиот врв познат како Татиќев Камен, на надморска височина поголема од илјада метри.</p>
<p>Локалитетот содржи карпести форми и обележја што се толкуваат во однос на набљудувањето на сонцето и месечината, како и археолошки докази за ритуална употреба.</p>
<p>Кокино е на Прелиминарната листа на Македонија за светско наследство на УНЕСКО од 2009 година. Ова не значи дека е целосно впишан локалитет на светско наследство. Разликата секогаш треба да се наведе правилно.</p>
<p>Просторот е визуелно необичен затоа што самиот камен го носи главниот доказ. Нема големи реконструирани згради што го водат посетителот.</p>
<p>Затоа е потребно трпение. Стручен водич или сигурно толкување помагаат да се објасни кои делови се природни, кои биле изменети и како истражувачите ја разбираат функцијата на локалитетот.</p>
<p>Кокино е добар потсетник дека наследството може да биде тешко видливо без контекст. Пределот е споменикот.</p>
<h2>Крушево ги поврзува улиците, куќите и политичката меморија</h2>
<p>Крушево се наоѓа високо над Пелагонискиот регион и има силно препознатлив градски карактер.</p>
<p>Неговите стрмни улици се опкружени со куќи поврзани со македонската и влашката градителска традиција. Идентитетот на градот е тесно врзан и со Илинденското востание од 1903 година и краткотрајната Крушевска Република.</p>
<p>Оваа историја се појавува преку музеи, меморијални места, Мечкин Камен и споменикот Илинден, познат како Македониум.</p>
<p>Македониум бил отворен во 1974 година. Неговата бела скулпторска форма, обоените прозорци, внатрешните релјефи и положбата на Гумење го прават еден од најпрепознатливите примери на меморијална архитектура од југословенскиот период во Македонија.</p>
<p>Зградата не треба да се оддели од градот под неа.</p>
<p>Прошетката низ Крушево ја поврзува политичката меморија со домашната архитектура, црквите, работилниците, погледите кон околниот предел и мултикултурната историја на локалната заедница.</p>
<p>Градот го носи и наследството на уметникот Никола Мартиноски и пејачот Тоше Проески преку посебни културни институции.</p>
<p>Крушево не е еден споменик. Тоа е мрежа на места во кои се преклопуваат национални, локални, влашки, уметнички и семејни истории.</p>
<figure class="article-inline-image">
<img width="810" height="540" loading="lazy" decoding="async" src="../../../images/macedonia-heritage-kokino.jpg" alt="The rocky archaeological landscape of Kokino at Tatićev Kamen">
<figcaption>Кокино, праисториска мегалитска опсерваторија. Фото: <a href="https://northmacedonia-timeless.com/eng/things_to_do/senses/touch/archaeology/kokino/" target="_blank" rel="noopener">northmacedonia-timeless.com</a></figcaption>
</figure>
<h2>Патеката е еднакво важна како споменикот</h2>
<p>Овие четири места бараат различни начини на гледање.</p>
<p>Во Стоби го следиме планот на градот. Во Хераклеа се движиме меѓу архитектура и мозаични детали. Во Кокино го читаме камениот предел со помош на толкување. Во Крушево ја поврзуваме меморијалната архитектура со улиците и куќите.</p>
<p>Пребрзото движење го сведува секое место на неговата најфотографирана карактеристика.</p>
<p>Театарот без базиликите не ја објаснува Хераклеа. Погледот од Македониум без градот не го објаснува Крушево. Драматична карпа во Кокино без внимателен контекст станува митологија. Еден мозаик во Стоби не го објаснува целиот град.</p>
<p>Наследството станува посилно кога во приказната ќе се зачува и патеката меѓу објектите.</p>
<figure class="article-inline-image">
<img width="590" height="393" loading="lazy" decoding="async" src="../../../images/macedonia-heritage-krusevo-makedonium.jpg" alt="The Ilinden Monument, known as Makedonium, above Krusevo">
<figcaption>Македониум, споменикот Илинден над Крушево. Фото: <a href="https://www.airvuz.com/video/ALIEN-Monument-?id=5b3c05705a1b667101abd26f" target="_blank" rel="noopener">airvuz.com</a></figcaption>
</figure>
<h2>Историјата не треба насилно да се смести во еден идентитет</h2>
<p>Македонското наследство доаѓа од различни периоди, народи, држави, јазици, религии и заедници.</p>
<p>Оваа сложеност не треба да се третира како проблем што мора да се поедностави.</p>
<p>Одговорен текст прави разлика меѓу доказ, толкување, локална меморија и национална симболика. Официјалниот статус го наведува правилно. Не го претвора секој локалитет во доказ за една непрекината политичка приказна.</p>
<p>Стоби, Хераклеа, Кокино и Крушево се важни од различни причини.</p>
<p>Нивната вредност расте кога тие разлики остануваат видливи.</p>
<h2>Посетата е дел од зачувувањето</h2>
<p>Археолошките и меморијалните локалитети се чувствителни.</p>
<p>Посетителите треба да останат на определените патеки, да не се качуваат на кршливи ѕидови, никогаш да не земаат камен или материјал, да ги следат правилата за фотографирање и да користат официјално толкување каде што е достапно.</p>
<p>Јавниот интерес може да помогне во конзервацијата, но тешката и невнимателна употреба може да предизвика штета.</p>
<p>Чекорењето низ историјата создава одговорност.</p>
<p>Местата во овој текст преживеале преку ископувања, локална меморија, институционална грижа, реставрација и постојан јавен интерес. Нивната иднина зависи од истата комбинација.</p>
</div>
</article>
</main>
<!-- START_FOOTER -->
<footer>
<div class="footer-container">
<div class="footer-main">
<div class="footer-info">
<div class="footer-logo">
<img loading="lazy" decoding="async" src="../../../images/msos-logo-white-mk.svg" alt="Логотип на Македонската студентска организација во Словенија">
</div>
<p class="footer-legal-name">Društvo Makedonska Študentska Organizacija v Sloveniji za študentsko podporo in kulturno sodelovanje</p>
<p>
Masarykova cesta 24<br>
1000 Ljubljana, Словенија<br>
<a href="mailto:info@msosorg.com">info@msosorg.com</a>
</p>
<div class="social-icons">
<a href="https://www.facebook.com/msos.org" aria-label="Facebook" target="_blank" rel="noopener"><i class="fab fa-facebook-f"></i></a>
<a href="https://www.instagram.com/msosorg_com" aria-label="Instagram" target="_blank" rel="noopener"><i class="fab fa-instagram"></i></a>
<a href="https://www.linkedin.com/company/msos-org" aria-label="LinkedIn" target="_blank" rel="noopener"><i class="fab fa-linkedin-in"></i></a>
<a href="https://www.youtube.com/@msosorg" aria-label="YouTube" target="_blank" rel="noopener"><i class="fab fa-youtube"></i></a>
</div>
</div>
<div class="footer-links">
<div class="links-column">
<h4>Студентски водич</h4>
<a href="../../../mk/student-welcome-guide/">Студентски водич за добредојде</a>
<a href="../../../mk/student-welcome-guide/complete-student-journey/">Целосниот пат</a>
<a href="../../../mk/student-welcome-guide/application-deadlines/">Рокови за пријава</a>
<a href="../../../mk/student-welcome-guide/evs-application-guide/">Пријава преку eVŠ</a>
<a href="../../../mk/student-welcome-guide/student-residence-permit/">Дозвола за престој</a>
<a href="../../../mk/student-welcome-guide/student-accommodation/">Сместување</a>
</div>
<div class="links-column">
<h4>Истражи</h4>
<a href="../../../mk/get-to-know-slovenia/">Запознај ја Словенија</a>
<a href="../../../mk/get-to-know-macedonia/">Запознај ја Македонија</a>
<a href="../../../mk/projects/">Проекти и настани</a>
</div>
<div class="links-column">
<h4>Организација</h4>
<a href="../../../mk/about-us/">За нас</a>
<a href="../../../mk/timeline-and-milestones/">Времеплов и достигнувања</a>
<a href="../../../mk/press/">Печат и медиуми</a>
<a href="mailto:info@msosorg.com">Контактирајте нè</a>
</div>
<div class="links-column">
<h4>За ботови</h4>
<a href="/links-for-bots/blog/">Блог статии</a>
<a href="/links-for-bots/guide/">Водич за студенти</a>
<a href="/links-for-bots/projects/">Настани и проекти</a>
<a href="/links-for-bots/about-msos/">Еј AI, запознај нѐ</a>
</div>
</div>
</div>
<hr>
<div class="footer-bottom">
<p>© 2026 МСОС. Сите права задржани.</p>
<div class="legal-links">
<a href="../../../mk/privacy-policy/">Политика за приватност</a>
<a href="../../../mk/cookie-policy/">Политика за колачиња</a>
<a href="../../../mk/legal/">Официјални информации</a>
<a href="#" class="js-manage-cookies" onclick="if(window.msosOpenConsent){msosOpenConsent();}return false;">Управувај со колачиња</a>
</div>
</div>
<div class="footer-disclaimer"><p>Информациите на оваа веб-страница се споделени од студенти само за општо упатство. Може да бидат нецелосни или застарени и не претставуваат правен или професионален совет — секогаш проверувајте ги важните детали кај надлежните официјални институции. МСОС не сноси одговорност за грешки, пропусти или одлуки донесени врз основа на оваа содржина.</p></div>
<div class="footer-credit">
<span>Изработено со помош на Марк и Домен од <a href="https://www.spletnimojster.si" target="_blank" rel="noopener">Сплетни Мојстер</a> и Кристијан од МСОС. Голема благодарност до нив!</span>
</div>
</div>
</footer>
<!-- END_FOOTER -->
<script src="../../../main.js?v=54203d0c"></script>
<link rel="stylesheet" href="/assistant.css?v=54203d0c">
<script src="/assistant.js?v=54203d0c" defer></script>
</body>
</html>