### Избери јазик

English Slovenščina Македонски

# Првиот вкус на словенечката кујна

Започнете со штрукљи, јота, жликрофи, фрика, бограч и потица. Заедно тие покажуваат кујна обликувана од региони, а не од едно фиксно мени.

Избор од традиционални словенечки јадења. Фото: tasteslovenia.si

Првата грешка при запознавањето со словенечката храна е барањето едно јадење што ќе ја објасни целата земја.

Словенија е премногу регионално разновидна за тоа.

Храната се менува меѓу Алпите, морето, Крас, долината на Соча, централна Словенија, Штаерска, Прекмурје, Бела Краина и другите локални средини. Состојките ги следат климата, земјоделството, трговските врски и влијанијата од соседните кујни. Оброк во близина на Копер може да биде многу различен од оброк во Марибор, Идрија, Бовец или Мурска Собота.

За добар прв вкус, подобро е да се изберат неколку јадења и да се разбере од каде доаѓаат.

Овие шест не се целосен список. Тие се патека низ земјата.

## Штрукљите се менуваат од маса до маса

Штрукљите се роловани јадења од тесто и фил, но овој едноставен опис крие голема разновидност.

Може да бидат варени или печени. Филот може да содржи урда, ореви, тарагон, јаболка, афион или други состојки. Некои се солени, некои слатки, а некои се служат како прилог.

Токму оваа флексибилност ги прави добар вовед. Тие се препознатливо словенечки, но не му припаѓаат на еден рецепт.

Во планинарски дом може да добиете штрукљи со урда по пешачење. На семејна трпеза, друга верзија може да биде поврзана со празник или локална навика. Во ресторан, јадењето може да биде приспособено во современа форма.

Не прашувајте само дали сте пробале штрукљи. Прашајте какви.

## Јотата му припаѓа на западот

Јотата е густа чорба што најчесто се поврзува со Приморска, Крас и западниот дел на Словенија.

Нејзините основни состојки обично се кисела зелка или кисела репа, грав и компири. Некои верзии содржат чадено месо или колбас. Вкусот е кисел, а јадењето е заситувачко и практично за студено време.

За луѓе од Македонија, комбинацијата на грав, конзервиран зеленчук и бавно готвење може да изгледа позната иако вкусот е различен.

Јотата има смисла во однос на регионот. Крас и Приморска истовремено носат средноевропски, медитерански и локални селски влијанија. Јадењето не е создадено да изгледа елегантно. Создадено е да стопли и засити.

Пробајте го во постуден период, во место каде што се третира како нормален локален оброк, а не како декоративна дегустација.

## Идријските жликрофи имаат точна форма

Идријските жликрофи се мали полнети тестенини поврзани со градот Идрија.

Филот од компири најчесто содржи кромид, маст и билки. Свитканата форма е препознатлива и често се споредува со мала капа.

Јадењето има заштитен статус на европско ниво, што значи дека името и подготовката се врзани со определена традиционална спецификација.

Жликрофите обично се служат со сос, месо или како дел од поголем оброк. Во Идрија тие ја поврзуваат храната и со индустриската и рударската историја на градот. Практичните и заситувачки јадења биле дел од животот во тешка работна средина.

Ова е добар потсетник дека наследството не се наоѓа само во згради и музеи. Може да преживее и во формата на едно тестено парче.

Идријски жликрофи, специјалитет од Идрија. Фото: turisticnekmetije.si

## Фриката има вкус на долината на Соча

Фриката е силно поврзана со долината на Соча и подрачјето околу Толмин, Кобарид и Бовец.

Се прави од сирење и компири, со различни верзии меѓу местата и домаќинствата. Состојките се едноставни, но јадењето е богато и директно.

Фриката му припаѓа на предел на планински пасишта, млечни традиции и физички тежок труд. Не е лесна ужина. Има повеќе смисла по време поминато надвор.

За студентите и посетителите во Нова Горица или поширокиот Приморски регион, долината на Соча не е далечна идеја. Таа е дел од пошироката регионална средина и еден од најјасните примери како пределот ја обликува храната.

Пробајте ја таму каде што локалното сирење е центар на јадењето, а не само додаток.

Фрика, јадење од сирење и компир од долината на Соча. Фото: jernejkitchen.com

## Бограчот е прекмурско јадење за поголемо друштво

Бограчот доаѓа од Прекмурје во североисточна Словенија.

Тоа е силна чорба што обично се подготвува со повеќе видови месо, компири, кромид, пиперка и сезонски додатоци како печурки. Името е поврзано со садот во кој традиционално се готви.

Бограчот бара време и друштво. Често се подготвува во поголема количина и природно одговара на собири, настани на отворено и заеднички оброци.

Неговиот вкус ја поставува Словенија поблиску до панонскиот свет. Пиперката, бавното готвење и формата на чорба го разликуваат од млечните и тестести јадења на алпските региони или полесните влијанија покрај морето.

За студентите во Марибор и источна Словенија, Прекмурје е потсетник дека гастрономската карта продолжува далеку подалеку од главниот град и алпската разгледница.

## Потицата е поврзана со пригоди

Потицата е роловано квасено печиво со фил и едно од најпрепознатливите словенечки празнични јадења.

Филот од ореви е најпознат, но постојат и верзии со тарагон, афион, урда, лешник и други состојки. Традиционално се пече во кружен калап со отвор во средината.

Потицата не е само нешто слатко што се нарачува со кафе. Во многу семејства е поврзана со Божиќ, Велигден, свадби, посети и други важни пригоди.

Трудот е важен. Подготовката на тестото, рамномерното нанесување на филот, виткањето и успешното печење бараат вежба. Затоа семејните рецепти и техники можат да имаат силна емоционална вредност.

Купено парче го претставува вкусот. Домашна потица раскажува поширока приказна.

Потица, традиционален словенечки виен колач. Фото: zps.si

## Еден оброк не може да ја објасни земјата

Овие шест јадења водат кон шест различни места.

Штрукљите отвораат широка фамилија рецепти. Јотата покажува кон Приморска и Крас. Жликрофите ѝ припаѓаат на Идрија. Фриката води во долината на Соча. Бограчот нè поставува во Прекмурје. Потицата нè носи на празничната трпеза.

Другите региони би додале свои јадења. Бела Краина има погача. Морето носи риба, маслиново масло и сол. Штаерска има свои супи, меса, печива, тиквено масло и вински традиции. Алпските региони носат сирења, жганци и храна поврзана со планинските пасишта.

Поентата не е да се создаде конечен список.

Најдобриот прв вкус на Словенија се добива кога ќе забележиме од каде доаѓа храната и зошто има смисла токму таму.